Znajomość dostępnych źródeł finansowania działalności gospodarczej w Polsce okazuje się
nieodzowna w procesie zarządzania przedsiębiorstwem. Ustalenie optymalnej struktury kapitału 
w przedsiębiorstwie należy do najistotniejszych decyzji finansowych podejmowanych przez jego 
właścicieli. Przedsiębiorstwa, decydując się na skorzystanie z zewnętrznych lub 
wewnętrznych źródeł finansowania rozwoju, biorą pod uwagę różne kryteria potwierdzające 
racjonalność ich decyzji. Wraz ze wstąpieniem Polski w struktury UE, a także mając na 
uwadze postępującą globalizację rynków finansowych, podmioty gospodarcze w naszym 
kraju mają coraz większą możliwość pozyskania kapitałów obcych na sfinansowanie działalności 
gospodarczej. Znajomość tych źródeł finansowania i ich efektywne wykorzystanie 
jest dziś nieodzownym atutem każdego przedsiębiorcy, który chce się rozwijać 
na konkurencyjnym rynku Unii Europejskiej.

Publikacja ta stanowi nieodzowne kompendium wiedzy o możliwościach finansowania 
działalności gospodarczej w Polsce. 

Zamieszczone w niniejszej monografii teksty dotyczą zarówno kapitału własnego jak 
i obcego w finansowaniu działalności gospodarczej. Książka składa się 
z jedenastu rozdziałów.
Rozdział pierwszy jest poświęcony finansowaniu przedsiębiorstw za pomocą kredytów bankowych. 
Autorka przedstawiła w nim rodzaje kredytów oferowanych polskim przedsiębiorstwom przez 
banki oraz zaprezentowała ich znaczenie w finansowaniu działalności bieżącej 
i inwestycyjnej przedsiębiorstw. W dalszej części dokonano analizy porównawczej warunków 
udzielenia kredytu inwestycyjnego i rzeczywistego kosztu kredytu, który niejednokrotnie decyduje 
o wyborze tego źródła finansowania. W rozdziale tym rozpatrzone zostały wielorakie aspekty 
finansowania przedsiębiorstw przez banki, a to z uwagi na udział kredytów bankowych 
w finansowaniu nakładów inwestycyjnych w skali makro.
Poza kredytami bankowymi przedsiębiorstwa wykorzystują kredyty kupieckie, które zostały 
scharakteryzowane w rozdziale drugim. Celem tego rozdziału było zobrazowanie istoty 
i specyfiki kredytu kupieckiego wraz ze wskazaniem możliwości jego zastosowania oraz 
zasad temu przyświecających we współczesnej gospodarce. Przeprowadzone przez Autorkę badania 
wskazały na odmienne, niż zakłada teoria, zastosowania pozyskanych w ten sposób środków.

Rozdział l
Kredyty bankowe w działalności gospodarczej polskich przedsiębiorstw- Anna Szelągowska................13
1.1. Charakterystyka kredytów bankowych oferowanych przedsiębiorstwom .... 14
1.2. Rola kredytów w finansowaniu przedsiębiorczości.....................23
1.3. Wyznaczniki kosztu kredytu dla przedsiębiorstw......................28
1.4. Wpływ finansowania nakładów inwestycyjnych przez banki na rozwój 
polskiej przedsiębiorczości.................33

Rozdział 2
Kredyt kupiecki w działalności inwestycyjnej polskich przedsiębiorstw- Iwona Gębska-Nędzi................41
2.1. Kapitał przedsiębiorstwa - zarys problemu..........................42
2.2. Istota kredytu kupieckiego i jego zastosowania - aspekt teoretyczny.......43
2.3. Problematyka działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw................50
2.4. Kredyt kupiecki a działalność inwestycyjna przedsiębiorstw.............53
2.5. Zastosowanie kredytu kupieckiego w działalności inwestycyjnej polskich przedsiębiorstw..........54

Rozdział 3
Ubezpieczenia finansowe jako instrument wspomagający finansowanie przedsiębiorstw
kredytem kupieckim - Anna Bera, Sławomir Zarębski........67
3.1. Miejsce ubezpieczeń w systemie instrumentów zabezpieczających ryzyko
kredytu kupieckiego............68
3.2. Istota i ryzyko kredytu kupieckiego.................................71
3.3. Istota i miejsce ubezpieczeń finansowych w polityce kredytu kupieckiego ... 76
3.4. Specyfika ubezpieczeń finansowych................................78
3.5. Ubezpieczenie kredytu kupieckiego.................................79
3.6. Ubezpieczenie kredytu eksportowego...............................81
3.7. Gwarancja spłaty należności handlowych............................83
3.8. Ubezpieczenie należności wynikających ze sprzedaży ratalnej............84
3.9. Ubezpieczenie należności faktoringowych...........................85

Rozdział 4
Leasing - Katarzyna Owsiak, Izabela Pruchnicka-Grabias..................89
4.1. Ogólna charakterystyka leasingu...................................89
4.1.1. Leasing operacyjny......................................91
4.1.1.1. Funkcje leasingu operacyjnego..........................92
4.1.2. Leasing finansowy.......................................93
4.1.3. Ograniczenia prawne umowy leasingu.......................93
4.2. Podstawa prawna funkcjonowania leasingu..........................96
4.2.1. Uregulowania polskie....................................96
4.2.2. Uregulowania konwencji Unidroit...........................97
4.3. Regulacja umowy leasingu w Kodeksie cywilnym......................98
4.3.1. Podstawowe pojęcia......................................98
4.3.1.1. Definicja umowy leasingu..............................98
4.3.1.2. Strony umowy......................................99
4.3.1.3. Przedmiot umowy...................................100
4.3.1.4. Forma zawarcia umowy..............................101
4.3.1.5. Czas, na jaki zawierana jest umowa.....................102
4.3.2. Prawa i obowiązki stron umowy...........................102
4.3.2.1. Prawa i obowiązki finansującego.......................102
4.3.2.2. Prawa i obowiązki korzystającego......................105
4.3.3. Zakończenie leasingu....................................109
4.3.3.1. Wygaśnięcie z upływem terminu, na jaki umowa była zawarta ... 110
4.3.3.2. Rozwiązanie umowy leasingu na podstawie zasad ogólnych prawa cywilnego
w drodze porozumienia stron.........110
4.3.3.3. Wypowiedzenie dokonane przez finansującego.............110
4.3.3.4. Wypowiedzenie dokonane przez korzystającego............111
4.3.3.5. Wygaśnięcie na skutek utraty rzeczy.....................112
4.3.3.6. Wygaśnięcie na skutek odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą........112
4.3.3.7. Wygaśnięcie na skutek odstąpienia od umowy przez jedną ze stron...........113
4.4. Leasing w regulacjach podatkowych...............................113
4.4.1. Opodatkowanie transakcji leasingu w podatkach dochodowych ... 113
4.4.1.1. Podstawowe pojęcia związane z regulacją leasingu.........113
4.4.1.2. Dwie kategorie umów leasingu w świetle podatku dochodowego. .117
4.4.1.3. Leasing gruntów....................................123
4.4.2. Opodatkowanie transakcji leasingu podatkiem od towarów i usług ... 123
4.4.2.1. Zasady opodatkowania leasingu finansowego..............124
4.4.2.2. Opodatkowanie leasingu operacyjnego...................127
4.4.2.3. Leasing samochodów osobowych.......................129

Rozdział 5
Faktoring - ujęcie praktyczne - Bartłomiej Cegłowski.....................133
5.1. Faktoring. Uwagi ogólne........................................133
5.2. Luka płynności...............................................136
5.3. Koszt faktoringu..............................................142
5.4. Rynek faktoringu w Polsce......................................145

Rozdział 6
Franchising jako alternatywna forma finansowania rozwoju przedsiębiorstwa
- Małgorzata Gałązka-Sobotka............149
6.1. Istota i formy franchisingu......................................151
6.2. Uwarunkowania prawne rozwoju franchisingu w Polsce...............157
6.3. Mocne i słabe strony franchisingu w procesie rozwoju przedsiębiorstwa .... 162
6.4. Stan i kierunki rozwoju franchisingu w Polsce.......................165

Rozdział 7
Publiczna emisja papierów wartościowych jako źródło kapitału- Izabela Pruchnicka-Grabias.........175
7.1. Zalety i wady wprowadzenia spółki do obrotu publicznego.............176
7.2. Etapy wchodzenia spółki na giełdę................................186
7.3. Publiczne emisje w Polsce - tendencje rozwojowe.....................192

Rozdział 8
Pozagiełdowe instrumenty pochodne jako źródło finansowania przedsiębiorstw
w okresie niekorzystnych wahań parametrów rynkowych - Paweł Niedziółka.... 195
8.1. Finansująca i stabilizująca funkcja instrumentów pochodnych...........195
8.2. Pozagiełdowy rynek instrumentów pochodnych w Polsce - segment klientowski.........199
8.3. Współpraca między bankiem i przedsiębiorstwem na pozagiełdowym rynku 
instrumentów pochodnych w Polsce..............203
8.4. Potencjalna konwersja instrumentu pozabilansowego w produkt kredytowy 
- zaangażowanie banku z tytułu derywatów jako składnik portfela finansującego 
przedsiębiorstwo.................................205
8.5. Ograniczanie ryzyka rynkowego za pomocą pozagiełdowych instrumentów 
pochodnych przez polskie przedsiębiorstwa - analiza wybranych aspektów............210
8.6. Depozyty strukturyzowane jako forma samofinansowania się przedsiębiorstw 
- przykład DCD.....214
8.7. Czy pozagiełdowe instrumenty pochodne stanowią źródło finansowania
polskich przedsiębiorstw?...........215

Rozdział 9
Kapitał własny w Polsce - wybrane aspekty - Joanna Wyrobek..............217
9. l. Kapitał własny...............................................217
9.1.1. Definicja kosztu kapitału.................................218
9.1.2. Koszt kapitału własnego jako element średniego ważonego kosztu kapitału..........218
9.2. Wielkość i udział kapitału własnego w pasywach w latach 1997-2004.....221
9.3. Metody obliczania kosztu kapitału własnego.........................224
9.3.1. Model CAPM..........................................226
9.3.1.1. Współczynnik beta..................................228
9.3.1.2. Odlewarowanie współczynnika beta.....................231
9.3.2. Dobór zmiennych do modelu CAPM........................234
9.3.2.1. Współczynniki beta..................................234
9.3.2.2. Stopa wolna od ryzyka...............................243
9.3.2.3. Premia za ryzyko...................................244
9.4. Kształtowanie się kosztu kapitału własnego w Polsce..................246

Rozdział 10
Obligacje komunalne jako źródło finansowania działalności jednostek samorządu terytorialnego -
Andrzej S. Krysiak........251
10.1. Funkcje i rodzaje obligacji.....................................253
10.2. Obligacje komunalne jako alternatywa dla kredytu bankowego.........261
10.3. Rynek obligacji komunalnych w Polsce............................264

Rozdział 11
Finansowanie działalności przedsiębiorstwa przez fundusze europejskie - Tomasz Bernat......275
11.1. Rola funduszy europejskich w finansowaniu działalności przedsiębiorstwa ... 276
11.2. Fundusze europejskie - wsparcie dla przedsiębiorstw................279
11.3. Wykorzystanie funduszy europejskich - krótkie podsumowanie pierwszego okresu uczestnictwa Polski w strukturach UE...........................282
11.4. Możliwości wykorzystania funduszy unijnych w Polsce...............285
11.5. PARP - przykład działania instytucji wdrażającej środki finansowe pochodzące z UE......286
Bibliografia...............291