Nie ma chyba ważniejszego pytania w ekonomii i w polityce gospodarczej niż to, które dotyczy przyczyn różnic w tempie długofalowego rozwoju albo –,, inaczej –,, pytania, dlaczego jedne kraje przechodzą od biedy do zamożności a inne –,, trwają w biedzie? Adam Smith, filozof i ekonomista, uważany za twórcę nowożytnej ekonomii, zajmował się właśnie tym wielkim zagadnieniem. Nie trzeba podkreślać jak wielką ma ono wagę dla krajów na dorobku, które mają tyle do nadrobienia. William W. Lewis, fizyk teoretyczny i były wieloletni dyrektor McKinsey Global Institute, napisał wybitną pracę na fundamentalny temat, o którym wyżej mowa. Łączy ona naukowy rygoryzm z niezwykłą doniosłością praktyczną, wielką jasnością ekspozycji oraz żywym i atrakcyjnym stylem. Tym m.in. odróżnia się ta książka od obszernej literatury nt. wzrostu gospodarczego. Wyjątkowość tej pracy polega również na metodzie. W odróżnieniu od zdecydowanej większości owej literatury autor nie traktuje gospodarki jako jednej wielkiej całości, lecz opiera się na starannych empirycznych badaniach rozmaitych sektorów w danym kraju oraz danego sektora w trzynastu różnych krajach. Ta zdezagregowana metoda porównawcza pozwoliła wykryć wiele ważnych faktów, niedostrzeganych przez tradycyjne modele agregatowe. Dziś trudno uwierzyć, że na początku lat 1990 panowała w wielu kręgach, zarówno w Stanach Zjednoczonych jak i poza nimi, obiegowa teza, że amerykańska gospodarka traci dystans do reszty rozwiniętego świata. Popularność zyskiwały książki sławiące sukcesy Niemiec i Japonii, w których za wzór Ameryce stawiano modele owych krajów. Na tym tle z niedowierzaniem przyjęto początkowo wyniki pierwszego studium empirycznego przeprowadzonego przez McKinsey Global Institute, które pokazało, że gospodarka amerykańska góruje nad innymi pod względem wydajności pracy praktycznie we wszystkich sektorach. Okazało się, że owa wydajność w handlu detalicznym w Japonii wynosi zaledwie 44% amerykańskiej a wydajność w telekomunikacji w Niemczech i Wielkiej Brytanii –,, tylko 50% wydajności w USA...

Rozdział 1. Podsumowanie wniosków – globalny pejzaż ekonomiczny	35
1.1. Fiasko ekonomii rozwoju	38
1.2. Nie wszystkie kraje bogate są jednakowe	38
1.3. Metoda badawcza	40
1.4. Rzecz w wydajności	42
1.5. Rzecz nie w wykształceniu czy kapitale	45
1.6. Podstawowe znaczenie mają prawidłowe warunki konkurencji na rynkach
	produktów	47
1.7. W krajach ubogich występują ogromne zniekształcenia	49
1.8. Wrogowie wzrostu gospodarczego	50
1.9. „Wielki rząd” zniekształca konkurencję	52
1.10. Kierunki polityki	53


CZĘŚĆ I. KRAJE BOGATE I O ŚREDNIM POZIOMIE DOCHODU	55

Rozdział 2. Japonia – dualna gospodarka	57
2.1. Mimo wszystkich sukcesów, Japonia zawodzi	58
2.2. Japonia, jakiej na codzień nie widać	58
2.3. Samochody: najlepsze na świecie	60
2.4. Handel detaliczny: małe nie jest piękne	64
2.5. Przetwórstwo żywności: mali detaliści rodzą małych przetwórców żywności	69
2.6. Budownictwo mieszkaniowe: w Japonii nie ma nawet standaryzacji,
	o której w USA już dawno zapomniano	71
2.7. Opieka zdrowotna: regulacje sprzyjają dostawcom usług medycznych,
	a nie pacjentom	76
2.8. Niedojrzała demokracja	79
2.9. To może potrwać	81

Rozdział 3. Europa nie nadąża	83
3.1. Sprawy poszły nie tak, jak się tego spodziewano	84
3.2. Nie powinno się mieszać polityki społecznej z polityką ekonomiczną	88
3.3. Polityka ubóstwa	89
3.4. Konkurencja – tak, ale...	91
3.5. Samochody: konkurencja w działaniu	92
3.6. Handel detaliczny: nie wystarczy mieć najlepszy produkt	95
3.7. Budownictwo mieszkaniowe: wysokie ceny nie zawsze oznaczają
	wyższą jakość	99
3.8. Oprogramowanie: kto pierwszy ten lepszy	102
3.9. Europa musi lepiej rozumieć ekonomię	106

Rozdział 4. Stany Zjednoczone – konsument jest panem i władcą	113
4.1. Granica ekonomiczna	118
4.2. Mikroprocesory i komputery: silniejsza konkurencja, a nie prawo Moora	121
4.3. Handel detaliczny i hurtowy: efekt Wal-Martu	123
4.4. Opieka zdrowotna	128
4.5. Konkurencja jest dobra dla konsumentów	132

Rozdział 5. Korea – śladami Japonii	137
5.1. Przemysł motoryzacyjny: nie da się powtórzyć przykładu Japonii	143
5.2. Hutnictwo: największy wyjątek od ogólnego schematu	147
5.3. Półprzewodniki: liczy się wydajność kapitału	149
5.4. Handel detaliczny mocno przypomina Japonię	153
5.5. Budownictwo mieszkaniowe: inny przykład udanego działania rządu	155
5.6. Czego teraz trzeba Korei?	158

Część II. Kraje Biedne	163

Rozdział 6. Brazylia – wielki rząd to wielki problem	165
6.1. Przemysł motoryzacyjny: Brazylia pozwala korporacjom wielonarodowym
	na drzemkę	172
6.2. Bankowość detaliczna: własność prywatna czy państwowa	174
6.3. Detaliczny handel spożywczy: oto prawdziwy problem krajów ubogich	178
6.4. Budownictwo mieszkaniowe: kolejny przykład gospodarki nieformalnej	182
6.5. Spuścizna hiperinflacji: bez hipoteki	184
6.6. Wzrost gospodarczy: jak do niego dochodzić i czego on wymaga	186

Rozdział 7. Rosja – wypaczona gospodarka rynkowa	197
7.1. Stal: dobrzy i źli	202
7.2. Ropa: zmarnowana szansa	205
7.3. Budownictwo mieszkaniowe: mnóstwo zmian,ale niewielki postęp	209
7.4. Detaliczny handel spożywczy: żadnych supermarketów	213
7.5. Potencjał gospodarczy: Rosja może osiągać bardzo wysokie tempo wzrostu	217
7.6. Niedorozwój praw jednostki prowadzi do fiaska gospodarki rynkowej	220

Rozdział 8. Indie – demokratyczny rząd i złe zarządzanie gospodarką	227
8.1. Mleczarstwo i uprawa pszenicy: racjonalni rolnicy	230
8.2. Montaż samochodów: model dla całej gospodarki Indii	234
8.3. Odzież: małe wcale nie jest piękne	237
8.4. Budownictwo mieszkaniowe: bez taczek	240
8.5. Detaliczny handel spożywczy: wynalazek koła	243
8.6. Energia elektryczna	246
8.7. Jak powinny postrzegać Indie kraje rozwinięte?	249


Część III. Przyczyny i skutki	257

Rozdział 9. Tendencje – mocne i wyraźne	259
9.1. Tendencje sektorowe w przekroju międzynarodowym	262
9.2. Handel detaliczny	264
9.3. Budownictwo mieszkaniowe	268
9.4. Praca i wykształcenie: dlaczego te psy nie szczekają?	273
9.5. Kapitał: wielu słyszy nie to szczekanie	277
9.6. Wzrost		282

Rozdział 10. Dlaczego na całym świecie prowadzi się złą politykę gospodarczą?	287
10.1. Czy PKB na mieszkańca ma znaczenie?	287
10.2. Cele społeczne	293
10.3. Gospodarka nieformalna i „wielki rząd”	299
10.4. Interesy grupowe, elity i korupcja	309

Rozdział 11. Nowe podejścia	315
11.1. Wybór ścieżki rozwoju	315
11.2. Grupy interesu kwitną pod opieką rządu	319
11.3. Trzeba zmniejszyć zakres gospodarczego zaangażowania rządu
i skończyć ze złą polityką	320
11.4. Służyć interesom konsumentów	328
11.5. Podnieść poziom wiedzy ekonomicznej	333
11.6. Edukacja i demokracja	337

Rozdział 12. I co z tego?	341

Raporty McKinsey Global Institute	349
Zalecane lektury	350